Bilim İnsanlarına Göre Görmezden Gelmeyi Tercih Ettiğimiz Hastalıklar

“Cahillik mutluluktur” sözünü sağlıkla ilgili konularda sıkça duyabilirsiniz. Yeni bir araştırma, her üç kişiden birinin tıbbi bilgileri görmezden geldiğini ya da görmezden gelme eğiliminde olduğunu ortaya koyuyor.

Bu ayın başlarında Annals of Behavioral Medicine’de yayınlanan bir araştırmada, 25 ülkeden 564,497 katılımcıyla yapılan 92 çalışmanın verileri incelendi. Başarılı tedavinin genellikle erken teşhise bağlı olmasına rağmen, sonuçlar birçok kişinin önleyici bakımdan ya da sağlık kontrollerinden uzak durduğunu gösteriyor. Bu ilk türdeki küresel tahminler, sağlık politikaları için önemli sonuçlar doğuruyor.

Alzheimer ve Huntington’da Kaçınma Daha Fazla

Araştırmacılar, makalelerinde “Tıbbi bilgiler artık daha erişilebilir olsa da, birçok kişi bu bilgileri reddetmeyi seçiyor,” yazdı. Araştırmaya göre neredeyse her 3 kişiden 1’i tıbbi bilgileri göz ardı ediyor.

İnsanlar en çok tedavisi olmayan nörodejeneratif hastalıklar hakkında bilgi almaktan kaçınıyor: Alzheimer %41 ve Huntington %40. HIV (%32) ve kanser (%29) gibi ciddi ama tedavi edilebilir durumlar için bu oran biraz düşerken, diyabet gibi kronik, yönetilebilir hastalıklar için en düşük seviyede, %24.

Araştırmacılar, tıbbi bilgi kaçınmasının kişinin doktor randevularını ertelemesi veya iptal etmesi, tıbbi testleri reddetmesi gibi, istenmeyen ama ulaşılabilir bilgilerin edinimini engelleme ya da erteleme amacı taşıyan herhangi bir davranış olduğunu belirtiyor.

Bilgi eksikliği veya yüksek maliyetlerin suçlandığını düşünebilirsiniz ancak çalışma, Almanya’yı da kapsıyor. Orada sağlık sigortası şirketleri üyelere uygun hizmetler hakkında bilgi veriyor ve genellikle masrafları karşılıyor. Ne yazık ki, çalışma, ülkeler arasında bilgi kaçınmasının doğrudan karşılaştırılmasına imkan tanımıyor.

Araştırmanın eş yazarı ve Max Planck İnsan Gelişimi Enstitüsü Uyarlanabilir Rasyonellik Merkezi’nin direktörü Ralph Hertwig, enstitü açıklamasında, “Bilinmemeyi tercih etmek bilinçli bir seçim olabilir. Bu olguyu hayatın diğer alanlarında da araştırıyoruz ve pek çok farklı nedeni olduğunu bulduk,” dedi.

İnsanlar Neden Sağlıkla İlgili Bilgileri Kaçırıyor?

Ekip, bu kaçınmanın 16 ana öncüsünü belirledi. Bunlar arasında cinsiyet, ırk veya etnisite yok ilginç bir şekilde yoktu. En önemli öncüler bilinç aşırılığı, sağlık yönetimi konusundaki düşük özgüven, hüküm verilme korkusu ve tıp sistemine duyulan güvensizlikti.

“Kaçınma kalıpları, sağlık sistemlerindeki farklılıkların davranışları etkileyebileceğini öne sürerek dünya bölgeleri arasında değişiklik gösterdi,” diyen araştırmacılar, tıbbi bilgi kaçınmasının hastaların sağlığını nasıl etkilediğini araştırmadıklarını eklediler. “Tıbbi bilgiden kaçınmanın psikolojik ve tıbbi sonuçlarını anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.”

Aslında ekip, araştırmalarının tıptan kaçınmanın olumlu ya da olumsuz olduğunu yargılamadığını, bu davranışın yaygın olduğunu ve her zaman mantıksız olmadığını vurguluyor. Ayrıca, belirlenen kaçınma öncüleri politika müdahaleleri için potansiyel alanları öne çıkarıyor.

Örneğin, “bulgularımız, daha düşük güvenin yüksek bilgi kaçınmasıyla ilişkili olduğunu öne sürüyor,” diyor başyazar Konstantin Offer. “Tıp sistemine olan güvenin yeniden sağlanması, tıbbi bilgilerle daha fazla etkileşimi sağlayabilir.”

Başka bir deyişle, sağlık kontrollerine gitmekten veya tıbbi test sonuçlarınızı öğrenmekten korkuyorsanız, bu konuda yalnız değilsiniz; birçok kişi bunu tamamen kaçınıyor. Ancak bu kaçınmanın insanların sağlığını nasıl etkileyebileceği henüz belirlenmiş değil.