Navigasyonun arkasındaki görünmeyen deha Dr. Gladys West hayatını kaybetti.

GPS teknolojisinin matematiksel altyapısının geliştirilmesinde önemli bir rol oynayan Dr. Gladys West, 95 yaşında hayatını kaybetti. Uzun yıllar boyunca ismi pek bilinmese de, oluşturduğu matematiksel modeller, sivil havacılıktan acil müdahale hizmetlerine, denizcilikten günlük navigasyon uygulamalarına kadar birçok alanda kullanılan GPS sistemlerinin temel taşlarını oluşturdu. Akıllı telefonlardan araç içi navigasyon sistemlerine kadar birçok teknolojide yer alan bu altyapı, West’in yıllara yayılan bilimsel çalışmaları sayesinde mümkün hâle geldi.

1930 yılında ABD’de Virginia eyaletinde doğan Gladys West, Jim Crow yasalarının etkili olduğu bir dönemde eğitim hayatını sürdürdü. Tüm zorluklara rağmen akademik kariyerine devam eden West, Virginia State College’da matematik alanında lisans ve yüksek lisans aldı. Bu süreçte analitik düşünme ve karmaşık hesaplamalardaki yeteneği ile dikkat çekti. Mezun olduktan sonra 1956 yılında, bugün Naval Surface Warfare Center olarak bilinen Dahlgren’deki askeri araştırma merkezinde çalışmaya başladı.

GPS Harici Projeler

West’in kariyerinin 1970’ler ve 1980’ler arasındaki dönemi, GPS teknolojisinin gelişimi açısından kritik öneme sahipti. Bu dönemde Dünya’nın geometrik yapısını ve düzensizliklerini yüksek hassasiyetle modelleyen matematiksel çalışmalar yürüttü. Uydu verilerini kullanarak geliştirdiği bu modeller, gezegenin tam şeklini ve yerçekimi alanını hesaplamayı amaçlıyordu ve bu süreç derin matematik, istatistik ve bilgisayar programlama bilgisi gerektiriyordu. West’in katkıları, uydulardan gelen sinyallerin yeryüzündeki konumlarla doğru bir biçimde eşleştirilmesini sağladı.

Dahlgren’de toplam 42 yıl çalışan West, sadece GPS değil, askeri uydu sistemleri ve hassas ölçüm teknolojileri alanında da birçok projede yer aldı. 1998’de emekli olmasına rağmen, yaptığı çalışmalar modern teknolojinin temel taşları arasında yer almaya devam etti. Ancak, bilim ve teknoloji alanında çalışan birçok kadın gibi, özellikle bir siyah kadın olarak, katkıları uzun süre yeterince takdir edilmedi.

West’in çalışmaları, 2018 yılında kendi hayat hikâyesini paylaşmasının ardından daha fazla tanınır hale geldi. Alpha Kappa Alpha kız öğrenci birliği sayesinde, ABD Hava Kuvvetleri Uzay ve Füze Öncüleri Onur Listesi’ne dahil edildi. Aynı yıl, Tarihsel Olarak Siyahi Üniversiteler ve Kolejler Ödülleri kapsamında “Yılın Kadın Mezunu” unvanını aldı. Bu geç gelen takdir, bilim tarihindeki görünmez emek tartışmalarını yeniden gündeme getirdi.

2020 yılında The Guardian’a verdiği röportajda ise, teknolojik katkılarına rağmen günlük yaşamında kâğıt haritaları tercih ettiğini vurguladığı. Bu tercih, onun teknolojiye olan mesafesinden çok, alışkanlıkları ve çalışma disiplinini yansıtan bir durum olarak değerlendirildi.