Ultra-İşlenmiş Gıdalar Kilo Vermeyi Nasıl Sabote Ediyor? Diyet Takası Araştırması Ortaya Çıkardı

Ultra işlenmiş gıdaları kesmek için daha fazla motivasyona mı ihtiyacınız var? Bugün yayımlanan bir diyet değiştirme çalışması, insanların besin açısından benzer ama ultra işlenmiş bir diyet yerine, minimum düzeyde işlenmiş gıdalar tükettiğinde daha fazla kilo kaybı yaşadığını ortaya koyuyor.

University College London’da yürütülen altı aylık bir denemede, katılımcılara sekiz hafta boyunca iki diyet rejiminden biri uygulandı ve ardından dört haftalık bir ara verilerek diğer diyete geçmeleri sağlandı. Çalışmanın sonuçları, Nature Medicine dergisinde Pazartesi günü yayımlandı ve ultra işlenmiş diyetlerin özellikle insanları daha fazla yeme isteği uyandırmakta çok başarılı olduğunu öne sürüyor.

Ultra işlenmiş gıdanın ne olduğuna dair bazı tartışmalar olsa da, genellikle yüksek seviyede sanayileştirilmiş işlemlerden geçmiş ürün veya bileşenler olarak kabul edilirler. Artan kanıtlar, ultra işlenmiş gıdalardan zengin bir diyetin, çoğunlukla bütün gıdalardan oluşan bir diyetten daha az sağlıklı olduğunu ve belirli hastalık risklerini artırabileceğini gösteriyor. Ancak bu araştırmalar genellikle ultra işlenmiş diyetler ile daha kötü sağlık sonuçları arasında sadece bir korelasyon gösteriyor, doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi değil. Klinik deneyler daha sağlam kanıtlar sunabilir, ancak beslenme bilimi dünyasında, özellikle finansman açısından, bunları yapmak oldukça zordur.

“Klinik deneyler pahalıdır ve sağlıklı yaşam üzerindeki önemine rağmen diyet ve beslenme araştırmaları için daha az finansman sağlanmıştır,” diyor çalışmanın yazarı Sam Dicken, UCL’in davranış bilimi ve sağlık bölümünde bir araştırma görevlisi. “Denemeyi finanse etmek için bir tıbbi hayır kurumu ve bir İngiliz sivil toplum kuruluşundan ortak fon aldığımız için şanslıydık.”

Çalışmaya katılan 55 yetişkin gönüllü, sekiz hafta boyunca ya az işlenmiş ya da önceden paketlenmiş yemeklerden oluşan ultra işlenmiş bir diyeti uyguladı, ardından dört haftalık bir ara verdikten sonra diğer diyete geçti. Her iki yeme düzeni de Birleşik Krallık’ın diyet önerilerini takip edecek şekilde hazırlandığından, ultra işlenmiş diyetin besin kalitesi açısından az işlenmiş diyetle büyük farklılık göstermesi hedeflenmedi. Örneğin, ultra işlenmiş diyet bir öğün olarak kahvaltı gevreğini içerirken, eşdeğer az işlenmiş öğün gece yulafıydı.

Hangi diyeti izlerlerse izlesinler, insanlar kilo verdi, ancak iki rejim arasındaki fark önemliydi. Az işlenmiş diyet uygulayanlar başlangıçtaki ağırlıklarının ortalama %2’sini kaybederken, ultra işlenmiş diyet uygulayanlar ortalama %1’i kaybetti ve genel olarak biraz daha fazla kalori tüketti. Özellikle az işlenmiş diyetle kilo verenler, ultra işlenmiş diyete göre daha fazla yağ kütlesi ve viseral yağ kaybetti. Viseral yağ, karın organlarımızın etrafında bulunur ve vücudun diğer bölgelerinde bulunan yağlardan daha kötü sağlık sonuçları ile ilişkilidir.

Sonuçlar, hükümetin diyet talimatlarına uymanın önemini vurguluyor, diyor Sam Dicken. Ancak çalışma ayrıca kilo vermek isteyenlerin az işlem görmüş gıdalara bağlı kalmaktan en fazla faydayı görebileceğini de gösteriyor. Ultra işlenmiş gıdaların diyet için neden daha kötü olduğu konusunda ise araştırmacıların bazı tahminleri var.

Ultra işlenmiş gıdalar genellikle daha çekici dokulara ve yapay olarak güçlendirilmiş lezzetlere sahiptir, bu da onları daha yumuşak, daha kolay yenilebilir ve daha lezzetli yapar. Görünüm ve paketleme şekilleri de potansiyel müşterilere daha çekici gelebilir. İlginç bir şekilde, çalışmadaki gönüllüler her iki diyetin de eşit derecede tatmin edici olduğunu bildirse de, az işlenmiş diyeti uyguladıklarında isteklerini daha iyi kontrol edebildiklerini söylediler. Dicken, araştırmacıların bu potansiyel açıklamaları doğrudan bu denemede test edememiş olduklarını, bu yüzden kesin olarak bilmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu belirtti.

Ekip çoktan yeni çalışmasına başladı ve bu çalışmada insanların ultra işlenmiş gıda tüketimini azaltmalarını sağlayacak bir davranış desteği programını test ediyorlar. Ancak Dicken, ortak diyetlerimizi daha iyi hale getirmek için bireysel azarlamalar değil, geniş çapta toplumsal değişikliklerin gerekli olduğunu vurguladı.

“Akılda tutmamız gereken şey; sağlıklı diyetlerin herkes için erişilebilir ve uygun maliyetli olmasını sağlamak için, gıda çevremizi iyileştiren ve bireysel sorumluluktan uzaklaşan politika eylemlerine ihtiyacımız var,” dedi.