Yeni dönem Wikipedia içeriklerini yeniden yazmak için Meta, Microsoft ve Amazon’un devreye girdiği bildiriliyor. Bu üç teknoloji devi, bilgi paylaşımını daha etkili hale getirmek ve kullanıcı deneyimini iyileştirmek amacıyla çeşitli yapay zeka ve veri teknolojilerini kullanmayı planlıyor. Meta, görünüm ve içerik düzenlemesinde yapay zeka algoritmalarını kullanarak okuyuculara daha kişisel ve ilgi çekici içerik sunma yoluna gidiyor. Microsoft, birçok farklı platformda entegre edebileceği güçlü yapay zeka araçları geliştiriyor. Amazon ise, geniş veri havuzlarını işleyerek kullanıcıların daha doğru ve güncel bilgilere ulaşmasını hedefliyor. Bu yeni gelişmeler, Wikipedia gibi bilgi kaynaklarının gelecekteki evriminde büyük bir rol oynaması bekleniyor. Kullanıcıların, doğru bilgiye daha hızlı ulaşmasını sağlamak ve içeriklerin kalitesini artırmak için bu tür yeniliklerin önemi her geçen gün artıyor.

Wikimedia Vakfı, çevrimiçi ansiklopedinin 25. kuruluş yılı dolayısıyla yapay zeka alanında faaliyet gösteren birçok teknoloji firmasıyla yeni ortaklıklarını kamuoyuna duyurdu. Amazon, Meta, Microsoft, Perplexity ve Google gibi şirketleri kapsayan bu anlaşmalar, yapay zeka destekli sohbet botlarının Wikipedia içeriklerine yoğun erişimi sebebiyle artan maliyetlerin dengelemeyi amaçlıyor. Wikimedia’nın sağladığı bilgilere göre, bu firmalara daha düzenli ve yüksek kapasiteli bir erişim modeli sağlanarak altyapı üzerindeki yükün azaltılması hedefleniyor.

Wikimedia’nın açıklamasında, bazı şirketlerin son bir yıl içinde “kurumsal ortak” statüsüne geçtiği belirtilirken, Amazon, Google ve Meta’nın mevcut ortaklar arasında yer aldığı ifade edildi. Bununla birlikte, bu iş birliklerinin isim bazında ilk kez resmi olarak duyurulması dikkat çekti. The Verge’ün aktardığına göre, ortaklıkların zaman çizelgesinin net olmadığı ve halkla paylaşımının geciktiği görülüyor. Ancak Wikimedia cephesi, bu anlaşmaların uzun bir süre boyunca süregelen görüşmelerin sonucu olduğunu vurguluyor.

Wikimedia Enterprise Modeli ve Yüksek Kapasiteli API Erişimi

Geçtiğimiz yıl, Wikimedia Vakfı, yapay zeka destekli özetler ve büyük dil modellerinin Wikipedia’yı etkileyen trafik kaybına yol açmasının, platformun sürdürülebilirliği için bir tehdit oluşturabileceğini bildirmişti. 65 milyondan fazla ücretsiz makale barındıran Wikipedia, yapay zeka sistemleri için önemli bir eğitim kaynağı haline gelmiş durumda. Ancak bu yoğun veri çekimi, Wikimedia’nın sunucu maliyetlerinde önemli artışlara neden olmuştur.

Bu gelişmeler ışığında, Wikimedia, büyük teknoloji şirketlerini ücretsiz erişim modellerinden çıkararak kurumsal çözümler sunan Wikimedia Enterprise platformuna yönlendirmeyi amaçlıyor. Wikimedia Enterprise Başkanı Lane Becker, Reuters’a yaptığı açıklamada, hangi özelliklerin ve teknik işlevlerin zamanla netleştiğini belirtirken, büyük teknoloji şirketlerinin Wikipedia’nın sürdürülebilirliği için finansal katkıda bulunma gerekliliğini kabul ettiğini vurguladı.

Yapılan anlaşmalarla, Meta, Microsoft ve diğer ortaklar, yüksek aktarım kapasitesine sahip API’ler aracılığıyla Wikipedia içeriklerine erişim sağlayabilecek. Buna ek olarak, Wikivoyage, Wikibooks, Wikiquote ve Wikimedia çatısı altında diğer projelerde bu erişim paketine dahil edilecek. Bu yapı sayesinde, yapay zeka tabanlı sistemler daha düzenli ve güncel bir veri akışına ulaşabilecekken, Wikimedia da altyapı maliyetlerini daha öngörülebilir bir hale getirmeyi hedefliyor.

Öte yandan bu anlaşmalar, Wikipedia içeriklerinin kullanımına dair uzun süredir gündemde olan etik ve ekonomik tartışmaları tekrar gündeme getiriyor. Ücretsiz ve açık bilgi ilkesini benimseyen Wikimedia ekosistemi, artan teknolojik talepler karşısında yeni gelir modelleri geliştirmek zorunda kalıyor. Yapay zeka şirketlerinin kurumsal erişim aracılığıyla katkı sağlaması, bu dengeyi korumaya yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor.