Gençler, sosyal medyanın ruh sağlığı üzerindeki etkisini düşündüğünüz kadar büyük bulmuyor.

ABD’de gerçekleştirilen yeni bir araştırma, gençlerin sosyal medya kullanımına yönelik görüşlerinde dikkat çekici bir denge olduğunu ortaya koyuyor. Pew Research tarafından yayımlanan bir rapora göre, TikTok, Instagram ve Snapchat kullanan gençlerin büyük çoğunluğu bu platformların ruh sağlıkları üzerinde belirgin bir etkisi olmadığını düşünüyor. Ancak, bu aynı gençler, özellikle uyku düzeni ve günlük verimlilik konularında daha olumsuz sonuçlar bildirmekte. Araştırma, sosyal medya platformlarına yönelik artan kısıtlama taleplerinin gündemde olduğu bir dönemde, gençlerin deneyimlerinin farklı bir perspektif sunduğunu gösteriyor.

Araştırma, 13 ile 17 yaş arası 1.458 gençle gerçekleştirildi. Katılımcılara Instagram, Snapchat ve TikTok kullanım alışkanlıkları sorulurken, bu uygulamaların ruh sağlığı, uyku ve üretkenlik üzerindeki etkileri de değerlendirildi. Ayrıca ebeveynlerin görüşleri de ayrı olarak toplanarak, gençler ve ebeveynler arasındaki algı farkı karşılaştırıldı. Elde edilen veriler, gençlerin deneyimleri ile ebeveynlerin gözlemleri arasında belirgin bir ayrışma olduğunu ortaya koyuyor.

Gençlerin yalnızca küçük bir kısmı sosyal medyanın ruh sağlıklarını olumsuz etkilediğini ifade ediyor. TikTok ve Snapchat kullanıcılarının yüzde 9’u, Instagram kullanıcılarının ise yüzde 11’i bu platformların kendileri üzerinde negatif bir etkisi olduğunu belirtiyor. Bununla birlikte, özellikle TikTok kullanımıyla ilgili olarak uyku ve verimlilik üzerindeki olumsuz etkiler daha fazla vurgulanıyor. Katılımcıların yüzde 37’si TikTok’un uyku düzenlerini bozduğunu, yüzde 29’u ise üretkenliklerinin düştüğünü belirtiyor. Genel tabloya bakıldığında ise çoğunluk, bu uygulamaların söz konusu alanlarda “ne olumlu ne olumsuz” bir etki yarattığını düşünüyor.

Sosyal medya arkadaşlıklarını güçlendirirken bazı riskleri de beraberinde getiriyor

Araştırma, yalnızca olumsuz etkilerle sınırlı kalmıyor. Gençlerin önemli bir kısmı sosyal medya platformlarının arkadaşlık ilişkilerini desteklediğini belirtiyor; özellikle Snapchat bu konuda öne çıkıyor. Ancak aynı platformda zorbalık ve taciz oranlarının diğer platformlara göre biraz daha yüksek olması dikkat çekiyor. Bu durum, sosyal medya deneyiminin her kullanıcıda farklılık gösterebileceğini ve aynı platformun hem olumlu hem de olumsuz yönler barındırabileceğini gösteriyor.

Ebeveynlerin değerlendirmeleri ise gençlerden daha eleştirel bir bakış açısı sunuyor. Ebeveynlerin yaklaşık yüzde 40’ı sosyal medyanın çocuklarının uyku düzenini ve verimliliğini olumsuz etkilediğine inanıyor. Yaklaşık dörtte biri ise ruh sağlığı üzerinde de olumsuz etkiler olduğunu ifade ediyor. TikTok özelinde, ebeveynlerin yüzde 44’ü çocuklarının bu uygulamada gereğinden fazla zaman geçirdiği görüşünde; Snapchat ve Instagram için bu oran daha düşük olsa da ebeveynlerin genel yaklaşımı benzer bir çizgide devam ediyor.

Ayrıca, Pew Research daha önceki çalışmalarda gençlerin sosyal medyaya karşı daha temkinli bir bakış açısı geliştirdiğini göstermişti. Önceki raporlar, gençlerin sosyal medyanın genel etkileri konusunda artan bir farkındalığa sahip olduğunu, ancak bireysel düzeyde olumsuz deneyim bildirme oranlarının daha sınırlı kaldığını ortaya koyuyor. Bu yeni veriler de benzer bir çerçeveyi destekliyor.